S kloof eigenaren en starters op woningmarkt groter dan ooit ray bilcliff 1672813
Kloof eigenaren en starters op woningmarkt groter dan ooit

De afgelopen veertig jaar waren de kansen voor koopstarters nog nooit zo slecht als nu. Eigenaren op zoek naar een volgende woning maken juist meer kans, aldus recent data-onderzoek. Niet voor niets worden er voor starters diverse initiatieven uitgerold. Wat helpt er nog meer?

“Een eerste woning kopen is altijd lastig geweest" is een veelgehoorde uitspraak. Maar klopt dat wel? Geldverstrekker BLG Wonen deed een uitgebreide data-analyse en kon deze mythe ontkrachten. De ‘woonkloof’ tussen degenen die hun eerste woning willen kopen en zij die als eigenaar willen doorstromen naar een volgende is groter dan ooit.

Achterstand

Volgens Frank Soede van geldverstrekker BLG had de doorstromer lange tijd maar een beperkte voorsprong op de koopstarter, “maar dat is al lang niet meer zo”. Het aantal koopstarters dat niet slaagt op de woningmarkt is momenteel historisch hoog. Dit blijkt bijvoorbeeld uit wat beide groepen bereid (of in staat) zijn te betalen voor een koopwoning. In 1981 hadden doorstromers zo’n € 20.000 extra ruimte. Veertig jaar later reikte de financiële polsstok van een woningbezitter € 120.000 verder dan die van een starter. En wat de doorstromer bereid is te betalen was in 2021 vrijwel gelijk aan de werkelijke verkoopprijs. “Dan staan koopstarters dus met tien nul achter”, aldus Soede.

Er zijn al diverse ‘hulplijnen’ voor starters

Kleinere kans, wel gelijke lasten

Er zijn ook cijfers over afvallers: woningzoekenden die aangeven dat prijzen simpelweg te hoog zijn. In 1981 gold dit argument bij een op de tien starters. Nu haakt een op de drie van hen om die reden af.

Starters die wel hun slag weten te slaan op de woningmarkt doen dat overigens zonder grotere risico’s dan voorheen. Ze besteden nog steeds zo’n 30 procent van hun inkomen aan woonlasten, blijkt uit de BLG data. Dit komt overeen met wat huurders in de vrije sector daar op dat moment aan kwijt waren. Die overstap lijkt dus te doen. Huren van een woningcorporatie vergt gemiddeld maar 23 procent van het inkomen, dus vanuit die situatie is de stap kostbaarder of te groot. Daarbij komen de kosten van onderhoud en verduurzaming bij een eigen woning natuurlijk ook nog voor eigen rekening.

Meer kans met kapitaliseren op eigen woning

Met het gunstig verkopen van de huidige woning is het makkelijker doorstromen — naar nieuwbouw, of een grotere of juist kleinere bestaande woning. De inbreng van overwaarde speelt hierbij een rol. Elke volgende situatie kent zijn eigen uitdagingen, of kansen. Voor energiezuinige nieuwbouw mag je in 2024 bijvoorbeeld flink meer lenen, maar je krijgt wel langere tijd te maken met dubbele lasten. Een oudere woning met een slecht label is mogelijk wat voordeliger, maar wil je liefst snel comfortabel en zuiniger maken. Gelukkig zijn daartoe nu ook ruimere mogelijkheden.

Wat je plannen ook zijn, je doet er verstandig aan vroegtijdig met je hypotheekadviseur in gesprek te gaan over je opties.

Extra ondersteuning starters

Er zijn al diverse hulplijnen voor starters in het leven geroepen, bijvoorbeeld:

  • nul procent overdrachtsbelasting bij de eerste woning voor kopers tot 35 jaar
  • 327 gemeenten die een starterslening aanbieden en
  • tot € 50.000 koopsubsidie voor woningen tot € 355.000

De koopsubsidie is er voor wie anderhalf tot maximaal tweemaal modaal verdienen. Anders dan bij de premie-woningen tot midden jaren tachtig wordt de overwaarde bij verkoop nu deels afgeroomd. Dat voorkomt verdere prijsopdrijving in de toch al overspannen woningmarkt.

Soede heeft nog meer tips: vergroot de woningvoorraad door woningen vaker te (mogen) splitsen en bedrijfsgebouwen om te vormen tot woningen. Versnel nieuwbouw door bredere toepassing van biobased bouwmaterialen, omdat dit de stikstofuitstoot sterk beperkt. En stimuleer initiatieven van werkgevers om voor hun medewerkers te bouwen. Eindhoven is daar dankzij Anton Philips ooit groot mee geworden, nu is ASML ermee gestart in buurgemeente Veldhoven.

Bron: Hypotheekbond

Hoewel aan de samenstelling van dit nieuwsbericht uiterste zorg is besteed, sluiten de samenstellers iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van deze informatie