BKR wil ook hypotheken en betalingsachterstanden registreren en delen

Bureau Kredietregistratie (BKR) wil vanaf volgend jaar aanvullende financiële informatie van Nederlanders opnemen in hun bestanden en inzichtelijk maken voor derden. Dat gaat om het vastleggen van gegevens over hypotheekschulden en het signaleren van betalingsachterstanden op BKR-registreerde leningen. Vereniging Eigen Huis (VEH), banken en verzekeraars zien dit niet zitten: het overzicht zou onvolledig worden, terwijl het onnodig inbreuk maakt op de privacy van miljoenen mensen. Wat speelt hier?

BKR’s voornemen voor een ‘positieve registratie van hypotheken’ volgt op een verzoek hiertoe van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) en het Warmtefonds. Naast een normale hypotheek bieden deze partijen startersleningen aan en hypotheken voor het verduurzamen van de woning. Deze kennen eenvoudiger voorwaarden, waarmee kwetsbare groepen op de woningmarkt meer mogelijkheden krijgen. Tegelijkertijd willen SVn en het Warmtefonds voorkomen dat met name kwetsbare jongeren te veel geld lenen. Ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM) pleit daarvoor. Opname van dit soort leningen in de BKR registers biedt andere krediet­verstrekkers inzicht en zou overkreditering van starters helpen voorkomen, is het idee. BKR trekt deze lijn nu door voor álle nieuwe hypotheken, niet alleen die voor starters.

Wat wordt er (extra) gedeeld?
Op dit moment wordt elke consumptieve lening vanaf € 250,- en langer dan één maand al door het BKR geregistreerd. Daaronder vallen creditcards, maar bijvoorbeeld ook de afbetaling op een mobiele telefoon, het leasen van een auto, of het in termijnen betalen van een (online) aankoop. Bij —aanhoudende— betalingsproblemen volgt daarvan een aantekening in het register. Anderzijds, een keurige betaalhistorie biedt geldverstrekkers wat extra zekerheid bij het beoordelen van een aanvraag voor een volgende (hypotheek)lening. Een BKR-registratie is dus niet per se negatief, hoewel dat beeld hardnekkig blijft hangen.

De maatregelen zijn nodig om kwetsbare starters op de woningmarkt beter te beschermen tegen te hoge schulden

Ellen van Lemmen, woordvoerder BKR

Wat BKR nu dus wil is ook nieuwe hypotheek­leningen opnemen. Het register vermeldt dan onder meer welke hypotheken je hebt plus de looptijd — ook zich geen betalingsproblemen voordoen. Die wijziging werkt twee kanten op. Zo zou een telecomprovider of webshop kunnen  zien hoe hoog jouw hypotheek is. En eventuele betalingsproblemen op een lening geeft het BKR dan actief door aan de partij waar jouw hypotheek loopt. Dat laatste overigens pas bij een achterstand van enkele maanden.

Kritiek op ‘Big Brother’
Uit een snelle peiling door de Vereniging Eigen Huis (VEH) onder zo’n 1.500 leden blijkt dat er maar weinig animo is voor het delen van de hypotheekgegevens. Slechts een op de acht is vóór. Hoewel de maatregel niet geldt voor huidige hypotheken, spreekt VEH-directeur Cindy Kremer van een ‘Big Brother-gevoel’: “Het is voor ieder bedrijf belangrijk om bij een betalings­achterstand snel contact op te nemen met de klant”, erkent zij, “maar het registreren van iedere (nieuwe) hypotheek bij BKR, zodat ook zij elke betalings­achterstand gemeld krijgen, helpt de consument niet”. Verder kan ze zich voorstellen dat het voor consumenten met een SVn Starters-  of Verduurzamingshypotheek ‘stigmatiserend’ werkt als deze informatie breed wordt gedeeld. Haar vereniging roept het BKR dan ook op het plan in te trekken.

En het VEH staat daarin niet alleen. Ook de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en het Verbond van Verzekeraars laten in een reactie op de plannen weten dat een registratie bij het BKR niets toevoegt. Hypotheken worden nu al vastgelegd in Het Kadaster. Die informatie is al op te vragen. En bij het voorbereiden van een hypotheek­aanvraag verzoekt een adviseur zijn klant  al aanvullende specifieke informatie aan te leveren, ook over lopende leningen. Omdat de voorgestelde registratiewijze alleen nieuwe hypotheken betreft, zien zij hierin geen toegevoegde waarde: “Daarmee is het register bij voorbaat onvolledig.”

Plan of praktijk?
Waar sommigen erom vragen, zijn andere partijen tegen. Gaan de plannen dan door? BKR-woordvoerder Ellen van Lemmen vermoedt van wel. Volgens haar loopt Nederland in deze kwestie achter bij andere Europese landen en zal hun registratie meer omvatten dan Het Kadaster nu kan bieden. "Maar draagvlak is wel belangrijk", aldus Van Lemmen. Zij verzekert dat men goed zal checken of er geen privacy regels worden overschreden.

Vrijwillige basis

Gaan de plannen door, dan kunnen aanbieders in eerste instantie op vrijwillige basis meedoen. Het zou dus kunnen gebeuren dat sommige banken en verzekeraars straks hypotheekgegevens van je delen en andere niet. Er zijn in ons land ruim veertig partijen actief op de hypotheekmarkt. Vereniging Eigen Huis verwacht dat veel bedrijven die hypotheken verstrekken met geld van beleggers, van de BKR-optie gebruik van zullen maken. “Zij hebben geen inzicht in het betaalgedrag van klanten zoals grote banken dat hebben en geen afdelingen bijzonder beheer voor klanten die kampen met financiële problemen”, staat te lezen op hun website. De praktijk zal het leren.

Bron: de Nationale Hypotheekbond

Hoewel aan de samenstelling van dit nieuwsbericht uiterste zorg is besteed, sluiten de samenstellers iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van deze informatie