wet gaat burger beter beschermen tegen incassopraktijken
Wet gaat burger beter beschermen tegen incassopraktijken

Vanaf 1 april 2024 gelden er in Nederland strengere regels voor incasso­bureaus. Deze hogere kwaliteitseisen zijn onderdeel van de Wet kwaliteit incasso­dienstverlening (Wki) die mensen met schulden beter moet beschermen. Waarom is dit nodig en wat mag je ervan verwachten?

In het regeerakkoord van Rutte III in 2017 viel het al te lezen: 'Er komt een incassoregister.' Drie jaar geleden stuurde demissionair minister Sander Dekker van Justitie en Veiligheid een wetsvoorstel hiertoe naar de Tweede Kamer. En nu, na bijna zeven jaar, wordt de wet dus werkelijkheid. Doel ervan is de kwaliteit van de ‘private, buitengerechtelijke incasso­dienstverlening door incassobureaus, gerechts­deurwaarders en incasso­advocaten te verbeteren’. Aanleiding waren aanhoudende problemen in de incassopraktijk, zoals onterechte vorderingen, hoge incassokosten en een onheuse, agressieve benadering van mensen met schulden.

De wet

Op 1 april, tweede Paasdag, wordt de Wet kwaliteit incassodiensten van kracht. De wet:

  • verplicht incassobureaus zich in te schrijven in een speciaal register
  • stelt ook bij lagere regelgeving kwaliteitseisen aan de buiten­gerechtelijke incasso­dienstverlening
  • stelt een systeem van toezicht en handhaving in
  • gaat de negatieve aspecten van de verkoop van vorderingen tegen

Vooral dat laatste is geen grap. Door het stapelen van termijn­vorderingen en incassokosten kon er een onwenselijk verdienmodel ontstaan. Daarbij was de manier van invorderen soms ook weinig professioneel. Met onderliggende regelgeving gaat de wet dit tegen.

In Nederland worden kleine schulden heel snel groot

Nadja Jungmann, bijzonder hoogleraar schuldenproblematiek UvA

Registratie en Toezicht

Bestaande incasso­dienstverleners krijgen vanaf 1 april een jaar om zich te registreren. Wie na 1 april start in de branche moet zich direct inschrijven. Screenings­autoriteit Justis zal het register voor incasso­dienstverleners beheren en de buitengerechtelijke incassobureaus screenen. De Inspectie Justitie en Veiligheid gaat toezicht houden op de kwaliteitseisen en de registratieplicht. Zij is ook belast met de handhaving als een incassobureau zich niet aan de regels houdt.

Beperking van Incassokosten

Goed nieuws voor mensen met schulden is de beperking van incassokosten. Jammer alleen is dat deze pas over een half jaar van kracht wordt. Vanaf 1 oktober 2024 mogen incassokosten maximaal € 140 euro bedragen voor vorderingen tot € 266,67. Dit moet voorkomen dat mensen met schulden worden belast met buitensporige kosten en dat het stapelen van incassokosten wordt beperkt. De aanloopperiode van zes maanden is nodig voor het aanpassen van de softwaresystemen van incassobureaus.

Big business

Volgens de laatste bekende cijfers van de Nederlandse vereniging van gecertificeerde incasso-ondernemingen (NVI) hadden hun leden in 2021 circa 4,1 miljoen incassozaken in behandeling. Totale waarde: € 8,3 miljard. Naar eigen inschattingen hebben de NVI-leden een marktdekking van rond de 65% binnen de gehele incassobranche. Totaal gaat het dus om nog grotere getallen. "In Nederland worden kleine schulden heel snel groot". Dit vertelde Nadja Jungmann, bijzonder hoogleraar schuldenproblematiek aan de Universiteit van Amsterdam, al in 2021 in een interview met de NOS. "Als eenmaal de incassobureaus en de deurwaarders in beeld zijn, dan kunnen bedragen wel zes keer over de kop gaan.”

Jongeren extra kwetsbaar

Vooral het aantal jongeren dat in de schulden belandt, is de afgelopen jaren fors gestegen. Landelijk gaat het om zeker 20.000 jongeren tussen de 16 en 25 jaar. Het is een leeftijds­categorie die doorgaans niet de middelen heeft om een schuld snel af te kunnen lossen. Online claims met ‘shop nu, betaal later’ helpen daar niet bij, zoals Arjan Lubach liet zien in een recent item in De Avondshow.

Duidelijkheid voor Schuldeisers

De wet wil ook meer duidelijkheid verschaffen aan schuldeisers. De verplichte opname van dienstverleners in het incassoregister vormt een kwaliteitswaarborg. En het geeft opdrachtgevers betere informatie over welke diensten dergelijke dienstverleners aanbieden en wat zij van hen kunnen verwachten.

Toch in de problemen?

De strengere kwaliteitseisen, registratieplicht en beperking van incassokosten focussen op de tussenliggende incassobranche. Met een eerlijker en transparanter incasso­systeem zoekt de overheid een juiste balans tussen het beschermen van de belangen van mensen met schulden en het waarborgen van de rechten van schuldeisers. Beter dan blussen is natuurlijk te voorkomen dat schulden uit de hand lopen. Dat begint met je budget kennen en verstandige keuzes maken. Alleen wijzigen de omstandigheden soms zonder dat je daar invloed op hebt.

Wie moeite heeft de rekeningen te betalen of ziet dat schulden zich opstapelen wacht beter niet te lang. Ook niet nu er een nieuwe wet komt. Roep vooral tijdig hulp in. Bijvoorbeeld van je financieel adviseur, of van de afdeling schuldhulpverlening van je gemeente. Of doorloop direct even deze checklist van de Rijksoverheid:

 Schulden: hulp bij het oplossen

Bron: Hypotheekbond

Hoewel aan de samenstelling van dit nieuwsbericht uiterste zorg is besteed, sluiten de samenstellers iedere aansprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van deze informatie